Os\u0142ony, kierunek przep\u0142ywu i dokumentacja<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n\n\n\n\nRuroci\u0105g pracuj\u0105cy w zmiennej temperaturze zmienia swoj\u0105 d\u0142ugo\u015b\u0107. Wyd\u0142u\u017cenie liniowe oblicza si\u0119 ze wzoru: \u0394L = \u03b1 x L x \u0394t. W praktyce oznacza to, \u017ce ju\u017c kilkadziesi\u0105t metr\u00f3w stalowego przewodu mo\u017ce wyd\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 o kilkadziesi\u0105t milimetr\u00f3w, je\u015bli r\u00f3\u017cnica temperatur jest du\u017ca.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi projekt nie przewiduje kontrolowanej kompensacji, przemieszczenie nie znika – zamienia si\u0119 w napr\u0119\u017cenia termiczne, si\u0142y dzia\u0142aj\u0105ce na podpory sta\u0142e oraz obci\u0105\u017cenia kr\u00f3\u0107c\u00f3w urz\u0105dze\u0144. Kompensator mieszkowy jest elementem spr\u0119\u017cystym, kt\u00f3ry przejmuje te ruchy w okre\u015blonym, obliczonym zakresie.<\/p>\n\n\n\n
Dob\u00f3r nie mo\u017ce ogranicza\u0107 si\u0119 do \u015brednicy DN, ci\u015bnienia PN i typu przy\u0142\u0105cza. O \u017cywotno\u015bci kompensatora decyduj\u0105 tak\u017ce: kierunek i warto\u015b\u0107 przemieszcze\u0144, temperatura pracy, ci\u015bnienie robocze i pr\u00f3bne, medium, liczba cykli, sztywno\u015b\u0107 mieszka, materia\u0142 oraz spos\u00f3b podparcia ruroci\u0105gu.
Wa\u017cne: warto\u015bci katalogowe kompensatora nale\u017cy traktowa\u0107 jako granice pracy dla okre\u015blonych warunk\u00f3w. Je\u017celi instalacja ma pracowa\u0107 przy wi\u0119kszej liczbie cykli, wy\u017cszej temperaturze albo w innym zakresie przemieszcze\u0144, trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 korekty i dobra\u0107 element do realnych warunk\u00f3w pracy.<\/em><\/p>\n\n\n\n<\/span>Podstawowe rodzaje kompensator\u00f3w mieszkowych<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\nW praktyce projektowej wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 trzy podstawowe sposoby pracy kompensatora: osiowy, lateralny i k\u0105towy. Ka\u017cdy z nich przejmuje inny rodzaj ruchu, dlatego nie powinien by\u0107 zast\u0119powany innym typem bez sprawdzenia obci\u0105\u017ce\u0144, podp\u00f3r i geometrii ruroci\u0105gu.<\/p>\n\n\n\nTyp kompensatora<\/strong><\/th>Absorbowany ruch<\/strong><\/th>Typowe zastosowanie<\/strong><\/th><\/tr><\/thead>Osiowy<\/td> Wyd\u0142u\u017cenie lub skr\u00f3cenie wzd\u0142u\u017c osi ruroci\u0105gu.<\/td> Proste odcinki mi\u0119dzy podporami sta\u0142ymi, np. instalacje pary, gor\u0105cej wody, oleju termalnego i gaz\u00f3w technologicznych.<\/td><\/tr> Lateralny<\/td> Przemieszczenie poprzeczne jednego ko\u0144ca wzgl\u0119dem drugiego.<\/td> Przesuni\u0119cia kr\u00f3\u0107c\u00f3w urz\u0105dze\u0144, uk\u0142ady przestrzenne, instalacje o ograniczonej przestrzeni monta\u017cowej.<\/td><\/tr> K\u0105towy<\/td> Obr\u00f3t osi ruroci\u0105gu; zwykle praca w uk\u0142adzie dwu- lub tr\u00f3jprzegubowym.<\/td> Uk\u0142ady o wi\u0119kszych ci\u015bnieniach i wi\u0119kszych przemieszczeniach, gdzie korzystne jest przej\u0119cie si\u0142 od ci\u015bnienia przez przeguby.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<\/span>Kompensatory osiowe<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\nKompensator osiowy przejmuje wyd\u0142u\u017cenie lub skr\u00f3cenie wzd\u0142u\u017c osi przewodu. Stosuje si\u0119 go na prostych odcinkach ruroci\u0105g\u00f3w, przede wszystkim tam, gdzie wyd\u0142u\u017cenie cieplne mo\u017cna sprowadzi\u0107 do ruchu osiowego. Typowe przyk\u0142ady to instalacje parowe, grzewcze, technologiczne, olejowe i gazowe.<\/p>\n\n\n\n
Ten typ wymaga szczeg\u00f3lnie starannego prowadzenia ruroci\u0105gu. Osiowy kompensator mieszkowy powinien pracowa\u0107 mi\u0119dzy podporami sta\u0142ymi i podporami kierunkowymi, kt\u00f3re utrzymuj\u0105 przew\u00f3d w osi. Nie nale\u017cy montowa\u0107 go na za\u0142amaniach ani w miejscach, w kt\u00f3rych ruroci\u0105g ma pracowa\u0107 przez samokompensacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Podpory sta\u0142e musz\u0105 by\u0107 obliczone na si\u0142y od ci\u015bnienia, sztywno\u015bci mieszka i tarcia ruroci\u0105gu. W praktyce w\u0142a\u015bnie niedoszacowanie tych si\u0142 jest jedn\u0105 z najcz\u0119stszych przyczyn nieprawid\u0142owej pracy kompensacji.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Kompensatory lateralne<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\nKompensator lateralny przejmuje przemieszczenie poprzeczne, czyli przesuni\u0119cie jednego ko\u0144ca wzgl\u0119dem drugiego w kierunku prostopad\u0142ym do osi przewodu. Cz\u0119sto sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch mieszk\u00f3w po\u0142\u0105czonych odcinkiem po\u015brednim oraz element\u00f3w ograniczaj\u0105cych, kt\u00f3re stabilizuj\u0105 prac\u0119 uk\u0142adu.<\/p>\n\n\n\n
Takie rozwi\u0105zanie stosuje si\u0119 przy kr\u00f3\u0107cach wymiennik\u00f3w, pomp, spr\u0119\u017carek, zbiornik\u00f3w i urz\u0105dze\u0144 technologicznych, gdy wyst\u0119puje ruch boczny lub gdy uk\u0142ad przestrzenny nie pozwala na prost\u0105 kompensacj\u0119 osiow\u0105. Przy doborze wa\u017cne s\u0105 nie tylko milimetry przesuni\u0119cia, ale te\u017c rozstaw mieszk\u00f3w, d\u0142ugo\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci po\u015bredniej, sztywno\u015b\u0107 poprzeczna i obci\u0105\u017cenia przenoszone na kr\u00f3\u0107ce.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Kompensatory k\u0105towe<\/strong><\/span><\/h3>\n\n\n\nKompensator k\u0105towy nie przejmuje bezpo\u015brednio wyd\u0142u\u017cenia liniowego. Absorbuje obr\u00f3t osi ruroci\u0105gu i najcz\u0119\u015bciej pracuje w uk\u0142adach dwu- lub tr\u00f3jprzegubowych. W takim rozwi\u0105zaniu wyd\u0142u\u017cenie ruroci\u0105gu zostaje zamienione na kontrolowany obr\u00f3t mieszk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Rozwi\u0105zania k\u0105towe s\u0105 szczeg\u00f3lnie przydatne tam, gdzie wyst\u0119puj\u0105 wi\u0119ksze ci\u015bnienia lub wi\u0119ksze przemieszczenia. Przeguby mog\u0105 przejmowa\u0107 si\u0142y od ci\u015bnienia, dzi\u0119ki czemu ogranicza si\u0119 obci\u0105\u017cenia przekazywane na podpory g\u0142\u00f3wne i urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Materia\u0142y i konstrukcja mieszka<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\nMieszek jest cienko\u015bciennym elementem pracuj\u0105cym cyklicznie. Musi \u0142\u0105czy\u0107 szczelno\u015b\u0107, odporno\u015b\u0107 korozyjn\u0105, spr\u0119\u017cysto\u015b\u0107 i trwa\u0142o\u015b\u0107 zm\u0119czeniow\u0105. Dlatego dob\u00f3r materia\u0142u zale\u017cy od medium, temperatury, \u015brodowiska zewn\u0119trznego i liczby cykli pracy.<\/p>\n\n\n\n
W kompensatorach i mieszkach stosuje si\u0119 stale odporne na korozj\u0119, m.in. gatunki odpowiadaj\u0105ce oznaczeniom 1.4301\/AISI 304L, 1.4541\/AISI 321 oraz 1.4828\/AISI 309 – zale\u017cnie od typu wyrobu, \u015brednicy i warunk\u00f3w pracy. W wykonaniach specjalnych materia\u0142 mieszka mo\u017ce r\u00f3\u017cni\u0107 si\u0119 od materia\u0142u kr\u00f3\u0107c\u00f3w, ko\u0142nierzy, tulei wewn\u0119trznej lub os\u0142on.<\/p>\n\n\n\n
Istotna jest r\u00f3wnie\u017c liczba warstw. Mieszki wielowarstwowe mog\u0105 zapewnia\u0107 korzystniejszy stosunek odporno\u015bci ci\u015bnieniowej do elastyczno\u015bci ni\u017c mieszek jednowarstwowy o tej samej grubo\u015bci \u0142\u0105cznej. W efekcie si\u0142y reakcji przekazywane na podpory i kr\u00f3\u0107ce mog\u0105 by\u0107 ni\u017csze, co ma znaczenie szczeg\u00f3lnie przy wielu cyklach pracy.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Jak dobra\u0107 kompensator mieszkowy?<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\nDob\u00f3r powinien zaczyna\u0107 si\u0119 od danych instalacji, a nie od wyboru pierwszego podobnego elementu z katalogu. Producent lub projektant musi wiedzie\u0107, jakie przemieszczenie ma zosta\u0107 przej\u0119te, w jakim kierunku, przy jakim ci\u015bnieniu i temperaturze oraz ile razy w czasie eksploatacji kompensator ma wykona\u0107 pe\u0142ny lub cz\u0119\u015bciowy cykl pracy.<\/p>\n\n\n\n
\nmedium: sk\u0142ad, agresywno\u015b\u0107 chemiczna, cz\u0105stki sta\u0142e, obecno\u015b\u0107 kondensatu lub zanieczyszcze\u0144;<\/li>\n\n\n\n temperatura: monta\u017cowa, minimalna, robocza, maksymalna oraz projektowa;<\/li>\n\n\n\n ci\u015bnienie: robocze, projektowe, pr\u00f3bne;<\/li>\n\n\n\n przemieszczenia: osiowe, boczne i k\u0105towe;<\/li>\n\n\n\n liczba cykli pracy i oczekiwana trwa\u0142o\u015b\u0107 zm\u0119czeniowa;<\/li>\n\n\n\n \u015brednica DN, typ przy\u0142\u0105czy;<\/li>\n\n\n\n d\u0142ugo\u015b\u0107 zabudowy, naci\u0105g wst\u0119pny oraz temperatura odniesienia podczas monta\u017cu;<\/li>\n\n\n\n rozmieszczenie podp\u00f3r sta\u0142ych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<\/span>Podpory, prowadzenie i naci\u0105g wst\u0119pny<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\nW przypadku kompensator\u00f3w osiowych uk\u0142ad podp\u00f3r jest tak samo wa\u017cny jak sam kompensator. Podpory sta\u0142e dziel\u0105 ruroci\u0105g na odcinki kompensowane i przenosz\u0105 si\u0142y osiowe. Podpory kierunkowe prowadz\u0105 ruroci\u0105g w osi i ograniczaj\u0105 odkszta\u0142cenia boczne, kt\u00f3re mog\u0142yby doprowadzi\u0107 do wyboczenia przewodu lub uszkodzenia mieszka.<\/p>\n\n\n\n
Zalecane jest lokalizowanie kompensatora osiowego mo\u017cliwie blisko podpory sta\u0142ej. Je\u017celi jest to niemo\u017cliwe, element mo\u017ce znajdowa\u0107 si\u0119 w innym miejscu prostego odcinka mi\u0119dzy podporami sta\u0142ymi, ale tylko pod warunkiem zachowania prawid\u0142owego prowadzenia ruroci\u0105gu. W typowym uk\u0142adzie pierwsza podpora kierunkowa powinna znajdowa\u0107 si\u0119 blisko kompensatora – 4D, 14D, a kolejna w odleg\u0142o\u015bci zapewniaj\u0105cej stabilizacj\u0119 osiow\u0105 przewodu.<\/p>\n\n\n\n
Naci\u0105g wst\u0119pny, nazywany czasem skurczem monta\u017cowym, powinien wynika\u0107 z oblicze\u0144. Kompensatora nie nale\u017cy montowa\u0107 \u201ena wyczucie\u201d ani wykorzystywa\u0107 do korygowania niewsp\u00f3\u0142osiowo\u015bci ko\u0144c\u00f3w ruroci\u0105gu. D\u0142ugo\u015b\u0107 zabudowy trzeba sprawdzi\u0107 przy temperaturze monta\u017cu, tak aby po rozgrzaniu instalacji mieszek pracowa\u0142 w dopuszczalnym zakresie, z odpowiedni\u0105 rezerw\u0105 w obu kierunkach.<\/p>\n\n\n\n
<\/span>Os\u0142ony, kierunek przep\u0142ywu i dokumentacja<\/strong><\/span><\/h2>\n\n\n\nTuleja wewn\u0119trzna chroni mieszek od strony medium. Warto j\u0105 stosowa\u0107 przy szybkich lub turbulentnych przep\u0142ywach, przy parze, spalinach oraz mediach z cz\u0105stkami sta\u0142ymi. W kompensatorach z os\u0142on\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 trzeba zachowa\u0107 kierunek przep\u0142ywu wskazany przez producenta.<\/p>\n\n\n\n
Os\u0142ona zewn\u0119trzna zabezpiecza mieszek przed uszkodzeniami mechanicznymi, zabrudzeniem i wnikaniem materia\u0142u izolacyjnego mi\u0119dzy fa\u0142dy. Jest szczeg\u00f3lnie przydatna w miejscach dost\u0119pnych dla obs\u0142ugi technicznej, w kot\u0142owniach, maszynowniach i instalacjach przemys\u0142owych prowadzonych w trudniejszych warunkach.<\/p>\n\n\n\n
W dokumentacji doboru powinny znale\u017a\u0107 si\u0119 co najmniej: typ kompensatora, materia\u0142, d\u0142ugo\u015b\u0107 zabudowy, dopuszczalne przemieszczenia, sztywno\u015b\u0107, si\u0142y reakcji, wymagania monta\u017cowe, zakres ci\u015bnie\u0144 i temperatur oraz ewentualne wymagania bada\u0144, certyfikat\u00f3w materia\u0142owych i zgodno\u015bci z przepisami dotycz\u0105cymi urz\u0105dze\u0144 ci\u015bnieniowych.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kompensatory mieszkowe stosuje si\u0119 tam, gdzie ruroci\u0105g nie mo\u017ce pracowa\u0107 jako uk\u0142ad ca\u0142kowicie sztywny. Ich zadaniem jest przejmowanie wyd\u0142u\u017ce\u0144 cieplnych, drga\u0144 oraz niewielkich przemieszcze\u0144 monta\u017cowych w spos\u00f3b kontrolowany. Dzi\u0119ki temu chroni\u0105 armatur\u0119 i kr\u00f3\u0107ce urz\u0105dze\u0144 technologicznych przed nadmiernymi obci\u0105\u017ceniami. Prawid\u0142owo dobrany kompensator nie jest przypadkow\u0105 elastyczn\u0105 wstawk\u0105. Jest elementem obliczeniowym, kt\u00f3ry musi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z uk\u0142adem…<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":9913,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[16,1],"tags":[],"class_list":["post-11532","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nowosci","category-uncategorized","category-16","category-1","description-off"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11532","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11532"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11534,"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11532\/revisions\/11534"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/9913"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kompensatory-mieszkowe.pl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}